Türkiye Ay’a giden ilk roketini 2027’de uzaya fırlatacak!
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Ay Projesi kapsamında takvimin netleştiğini ifade ederek, “Kendi hibrit itki roket sistemine sahip Ay aracımızı 2027’nin ilk aylarında uzaya göndereceğiz” dedi.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Afyonkarahisar’daki Emre Gölü’nde düzenlenen 28. TÜBİTAK Gökyüzü Gözlem Etkinliği’nde açıklamalarda bulundu.
Türkiye’nin Milli Teknoloji Hamlesi’nde uzayın önemli bir yer tuttuğunu belirten Kacır, uzay ve uzay teknolojilerinin savunma sanayisi gibi kritik alanlar için stratejik altyapı oluşturduğunu söyledi. Cumhurbaşkanı Erdoğan liderliğinde BİLSAT, RASAT, GÖKTÜRK-2, Türksat 6A ve İMECE ile uydu teknolojilerinde önemli kabiliyet kazandıklarını vurguladı.
Kacır, Milli Uzay Programı kapsamında derin uzay projelerini sürdürdüklerini belirterek şunları ifade etti:
“Mühendislerimiz, araştırmacılarımız, bilim insanlarımız Türkiye’nin kendi ay aracını geliştiriyorlar. Kendi hibrit itki roket sistemine sahip Ay aracımızı 2027’nin ilk aylarında uzaya göndereceğiz. Şu anda fırlatma takvimi de netleşmiş oldu. Tüm testler başarıyla gerçekleşti. İnşallah böyle bir iddiayı da Türkiye olarak, dünyada çok az sayıda ülkenin başarabileceği bir teknolojik kabiliyeti ülkemize kazandırarak hayata geçirmiş olacağız.”
Uzay limanı projesi’nde neler var?
Uzaya bağımsız erişimin Türkiye için stratejik bir hedef olduğunu vurgulayan Bakan Kacır, ROKETSAN, TÜBİTAK SAGE ve Delta V’nin roket ve füze teknolojilerinde önemli çalışmaları olduğunu, kendi uydularını kendi roketleriyle uzaya gönderme noktasına adım adım yaklaştıklarını söyledi. Bu kapsamda, Ekvator bölgesinde maliyet avantajı sağlayan uzay limanı altyapısı için Somali’de uzay limanı inşa ettiklerini duyurdu. Proje tamamlandığında Türkiye, kendi roketleriyle geliştirdiği uzay araçlarını kendi limanından fırlatma kabiliyetine kavuşacak.
Kacır ayrıca ODTÜ’de kurulacak uzay teknoparkının, bu alandaki kurum ve şirketlerin AR-GE faaliyetlerini bir arada yürüteceği bir ekosistem olacağını belirtti.
İnsanlı uzay bilim misyonlarının devam edeceğini, Türkiye’nin uluslararası uzay istasyonlarında teknoloji üreten bir ülke olarak yer almak için hazırlık yaptığını ve bu yönde uluslararası işbirliklerine imza attıklarını ifade etti.
“IAC 2026’da ilk kez Antalya’dan bir deklarasyon yayımlanacak”
Kacır, 5-9 Ekim tarihlerinde Antalya’da düzenlenecek 77. Uluslararası Uzay Kongresi’ne (IAC 2026) ev sahipliği yapacaklarını, 100’den fazla ülkeden 10 binin üzerinde katılımcıyla Türkiye tarihinin en büyük bilimsel organizasyonlarından birini gerçekleştireceklerini söyledi.
Kongrenin Türkiye’nin kabiliyetlerini tanıtma ve yeni uluslararası işbirlikleri kurma açısından büyük fırsat sunacağını belirten Kacır, dünyadaki ayrışmalara rağmen uzayın işbirliğine açık bir alan olduğunu, Türkiye’nin bu kongreye ev sahipliği yapmasını anlamlı bulduklarını dile getirdi.
Tüm ön kayıt ve bilimsel makale başvurularında rekor kırdıklarını, “Yeni Uzay” paradigmasıyla teknoloji girişimlerinin güçlü temsil edileceğini belirten Kacır, şunları kaydetti:
“Bu alan ‘Yeni Uzay’ın sadece büyük şirketlerin, büyük kurumların var olduğu değil, aslında pek çok alanda olduğu gibi paradigma değişimine odaklanan teknoloji girişimlerinin de güçlü şekilde temsil edildiği bir platform olacak. Bu da bu kongreye özgün bir yaklaşım kazandıracak. IAC 2026’da ilk kez Antalya’dan bir deklarasyon yayımlanacak. Önceki kongrelerde böyle bir uygulama da yoktu. Biz bu deklarasyonun da özellikle barış, güven ve istikrar mesajlarını içermesini hedefliyoruz. Bunu biz Uluslararası Uzay Federasyonuna teklif ettik. Kongrenin başlangıcından bir gün önce dünyanın dört bir yanından parlamenterlerin ve hükümet temsilcilerinin katıldığı bir toplantı gerçekleşecek ve ‘Antalya Deklarasyonu’ buradan yayımlanacak. İstiyoruz ki uzay, barış ve işbirliği mecrası olmaya ve insanlığa hizmet edecek teknolojilerin geliştirilmesine bir platform sunmaya devam etsin. Antalya’daki kongre, aslında yaşamakta olduğumuz dünyadaki tüm uluslararası diplomatik süreçlere çok anlamlı ve güçlü bir mesaj vermemize vesile olacak.”
🚀 Şimdiye kadar Ay’a Ulaşan Ülkeler:
Başarılı ya da kısmen başarılı Ay misyonları gerçekleştiren ülkeler ve öne çıkan başarıları:
-
Amerika Birleşik Devletleri (ABD): En fazla Ay misyonuna sahip ülkedir. Apollo 11 ile insanlı ilk inişi (1969) gerçekleştirmiş, toplamda 6 insanlı iniş yapmıştır.
-
Sovyetler Birliği (Rusya): Luna 2 ile Ay’a ulaşan ilk insan yapımı nesne olmuş (1959), Luna 9 ile ilk yumuşak inişi (1966) gerçekleştirmiştir. Bu başarılarını günümüzde Rusya olarak sürdürmektedir.
-
Çin: 2000’lerden itibaren bu alandaki başarılarını hızla artırmıştır. Chang’e 3 (2013) ve Chang’e 4 (2019, Ay’ın uzak yüzüne ilk iniş) ile yumuşak iniş yapmış, Chang’e 5 (2020) ile Ay örneği getirmiştir.
-
Hindistan: Chandrayaan-1 (2008) ile Ay yörüngesine girmiş, Chandrayaan-3 (2023) ile Ay’ın Güney Kutbu’na yumuşak iniş yapan dördüncü ülke olmuştur.
-
Japonya: Hiten (1990) ve Kaguya (2007) ile yörünge görevleri yapmış, SLIM aracıyla (2023) yumuşak iniş gerçekleştiren beşinci ülke olmuştur.
-
Avrupa Uzay Ajansı (ESA): SMART-1 aracını (2003) Ay yörüngesine göndermiş, birçok üye ülkenin katılımını sağlamıştır.
🌍 Diğer Katılımcılar ve Yeni Aktörler
Ay’a ulaşan ülkelerin sayısı giderek artıyor. Bunlar genellikle diğer ülkelerin roketlerini kullanarak veya uluslararası iş birlikleriyle misyonlarına devam ediyor:
-
Lüksemburg: Özel bir şirket aracılığıyla Ay çevresinde uçuş gerçekleştirdi (2014).
-
İsrail: Beresheet aracıyla Ay’a iniş denemesi yaptı, ancak araç çarpıştı (2019).
-
Güney Kore: Danuri uzay aracını Ay yörüngesine gönderdi (2022).
-
İtalya, Pakistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Meksika: Çeşitli iş birlikleriyle Ay çevresinde uçuş veya yörünge görevlerinde yer aldılar.
📝 Özet
Sonuç olarak, Ay’a ulaşan ülkeler listesi giderek uzuyor. Farklı başarı seviyeleriyle birlikte bu ülkeler şunlardır:
-
Birincil Uzay Ajansları ile Ulaşanlar: Amerika Birleşik Devletleri, Sovyetler Birliği/Rusya, Çin, Hindistan, Japonya, Avrupa Uzay Ajansı (ESA).
Kaynak : Cihangir Yiğit / hobitat.com